JERRY OLEA
Ikinakasa na ang pagsasapelikula ng passion project ni National Artist Ricky Lee na magbibigay-pugay kay National Artist Ishmael Bernal (1938-1996).
Biopic ito ni Direk Ishma, with magic realism.
Tatlong aktor ang gaganap bilang Bernal, at isa na rito si Jericho Rosales.
Isinusulong na gaganap dito si Judy Ann Santos bilang National Artist Nora Aunor at si Iza Calzado bilang Rita Gomez.
Nasa cast din sina Lovi Poe, Shaina Magdayao, Atom Araullo, at Chanda Romero.
“Totoo na passion project ko ito in the sense na long before the pandemic ko pa ito nasulat,” pagsisiwalat ni Sir Ricky via cellphone noong Hulyo 4, 2026, Sabado ng hapon.
“At noon ko pa gustong gawin. And ngayon lang siguro dumating iyong right opportunity with the right people to help me na matuloy siya.”
A FIRST FOR RICKY LEE
First screenplay ito ni Sir Ricky na biopic with magic realism.
“Hindi siya yung straightforward na biopic na parang biography. May magic realism siya,” pagmamatwid ng multi-awarded scriptwriter.
“It’s very fluid. Hindi siya chronological. It goes in and out, kasi nasa utak ni Ishmael Bernal, e.
“Hindi siya exactly realistic. Part ng theme iyong the director is everybody and can be everybody else.”
Inihalintulad iyon ni Sir Ricky sa experimental biographical film na I’m Not There (2007), kung saan ginampanan nina Christian Bale, Cate Blanchett, Marcus Carl Franklin, Richard Gere, Heath Ledger, at Ben Whishaw ang magkakaibang facet ng public persona ni Bob Dylan.
Sa fantasy film na The Imaginarium of Doctor Parnassus (2009), gumanap naman bilang Tony Shepard sina Heath Ledger, Johnny Depp, Jude Law, at Colin Farrell.
“Part iyon ng theme sa function ng sining,” dagdag ni Sir Ricky. “And then para siyang tribute kay Ishmael Bernal in the sense na pag pinuntahan yung ibang mga eksena sa pelikulang nagawa niya, may mga artistang nandoon na.
“Sina Elizabeth Oropesa dati, sina Rita Gomez, Vilma Santos, Nora Aunor—na may mga artista ngayon na gaganap sa kanila.
“Para siyang tribute din ng mga taga-industriya kay Ishmael Bernal, and also parang tribute din siya sa Second Golden Age of Philippine Cinema.”
Ang taong 1976—50 years ago—ay itinuturing na ginintuang taon ng pelikulang Pilipino.
Read: Kathryn Bernardo in Feng Shui remake? Direk Chito Roño reacts
GORGY RULA
ISHMAEL BERNAL'S SUPPORT FROM STARS
Kabilang sa mga pelikulang idinirek ni National Artist Ishmael Bernal ang Manila by Night a.k.a. City After Dark, Himala, Relasyon, Broken Marriage, Ikaw ay Akin, Nunal sa Tubig, Hinugot sa Langit, Working Girls, Working Girls 2, at Gamitin Mo Ako.
Siya rin ang direktor ng Nagbabagang Luha, Pinulot Ka Lang sa Lupa, Pagdating Sa Dulo, Salawahan, Tisoy, Pabling, Galawgaw, Aliw, Menor de Edad, Ligaw na Bulaklak, Mister Mo, Lover Boy Ko, at Dalawang Pugad… Isang Ibon.
Idinirek din niya ang mga pelikulang Ito Ba Ang Ating Mga Anak, The Graduates, Pahiram ng Isang Umaga, Bihagin: Bilibid Boys, Mahal Kita, Walang Iba, Wating, at iba pa.
Sa gagawing tribute film kay Bernal ay magme-merge ang iba’t ibang eksena sa kanyang mga pelikula.
“Nasa mind, e!” bulalas ni Sir Ricky Lee. “Pero ang exciting din dito is parang in a way, masarap siyang isipin as passion project also to be doing it for Ishmael Bernal, because parang nakukuha mo iyong suporta ng mga kaibigan at katrabaho sa industriya.
“Sa dami ng mga characters, may Lorna Tolentino, may Amy Austria, et cetera, et cetera.
“Nakukuha mo iyong suporta ng mga nakatrabaho namin ni Ishmael Bernal.”
Read: Sachzna Laparan and Mark Pascual end three-year relationship
NOEL FERRER
Bakit ang subject ng tribute film ay si Ishmael Bernal at hindi si Lino Brocka?
Pagtatapat ni Sir Ricky Lee: “Nagsimula kasi ang ideyang ito a long time ago noong sinabi ni Chris Martinez sa akin na, ‘Ricky, gawa tayo ng pelikula based sa shooting ng Himala.’
“Nang sinabi niya iyong shooting ng Himala, na-excite ako. But when I started working on it, naisip ko na I don’t want to focus just on Himala.
“I wanted to focus on Ishmael Bernal na. Hindi lang siya tungkol sa Himala, kundi tungkol sa paggawa ng pelikula, tungkol sa paggawa ng Sining ng isang filmmaker para mas broad.
“So instead na pelikula tungkol sa paggawa ng Himala, na parang iyong libro kong Sa Puso ng Himala, doon ko naisip yung, 'Pasukan ko kaya iyong mind ni Bernal hours bago siya mamatay so it can go anywhere sa isang mas malawak na scope.'"
Gaano kalalim ang friendship at working relationship nila ni Direk Ishma?
“Siguro ang sagot ko diyan, yes and no,” sambit ni Sir Ricky.
“Noong nagsimula kaming magtrabaho with Manila by Night as consultant, we’re really close to the point na halos karamihan ng projects niya, ako lagi ang inaalok.
“Pero nagkaroon din ng time na andami-dami kong ibang projects at nagpahinga ako from working with him.
“But we’re really friends until his death especially because nagkakasama kami sa mga rallies ng Concerned Artists of the Philippines, anti-censorship.
“Also naging head writer ako ng isang TV show noon, Isip Pinoy, na lagi naming kinukuhang direktor si Ishmael Bernal.
“At na-ban pa nga iyong dalawa niyang episodes, U.S. bases at saka urban poor.
"And I think it’s okay na I know some things about him, but I don’t know everything about him. Kasi, that adds a little to the mystery. That adds a little to the excitement.”
Magkaibigan, magkatrabaho, at magkasama sila sa mga rally noong panahon na pareho silang hindi pa National Artist.
“Yes, oo nga. And ang nakakalungkot lang, hindi ba, hindi niya inabutan,” sabi ni Sir Ricky.
“Hindi niya inabutan na makitang naging National Artist siya. I think the more reason why kailangang magawa yung pelikula tungkol sa buhay niya.”